Weblog

Bootvluchtelingen Middellandse Zee

vrijdag 18 januari 2019

De stichting O-O onderzoekt of niet-gouvernementele organisaties als Artsen Zonder Grenzen en/of de Europese Commissie, met name eerste vice-voorzitter Frans Timmermans, juridisch vervolgd kunnen worden voor schuldige nalatigheid de dood ten gevolge hebbende. Sinds begin 2014 zijn naar schatting 17.500 migranten verdronken bij de oversteek naar de Europese Unie (bron: Missing Migrants Project).

Op vrijdag 21 april 2017 is er aangifte gedaan bij de Landelijke Recherche op het politiebureau in Den Bosch door de stichting Onderzoek Oorlogsmisdaden mede namens tientallen nabestaanden van slachtoffers uit Mali. Dood door schuld, artikel 307 van het Wetboek van Strafrecht, wordt eurocommissaris Frans Timmermans (aangetreden op 1 november 2014) verweten en hulporganisatie Artsen Zonder Grenzen idem dood door schuld, uitlokking en mensensmokkel, artikel 197a van het Wetboek van Strafrecht. Ook is verzocht onderzoek te doen naar schepen van hulporganisaties als Sea-Watch en Jugend Rettet die voor korte of langere tijd hebben gevaren met schepen onder Nederlandse vlag bij het oppikken van migranten.

Het overgrote deel van de omgekomen migranten vertrok vanuit Libië, hoewel het aantal verdrinkingen uit de kust van Marokko in 2017 en 2018 sterk toeneemt. Een vraag die de stichting stelt is waarom wordt door de ngo's en EC niet harder gewaarschuwd voor de enorme grote risico's, zoals bijvoorbeeld wel bij besmettelijke ziekten en riskante situaties in het verkeer? Ook meent de stichting dat er sprake is van uitlokking door de zogenaamde 'pull factor'. Dat is de aantrekkingskracht van de ngo-boten op migranten (en de smokkelaars) waardoor zij de kans op redding zo waarschijnlijk achten dat ze het onheil trotseren. Ook het EU-uitzetbeleid dat nauwelijks van de grond komt, zal de gok voor migranten vergroten, want eenmaal binnen stuurt niemand je terug lijkt de gedachte.

Het Landelijk Parket in Zwolle heeft op 16 juni 2017 laten weten dat de zaak 'in behandeling' is genomen. De naam van het onderzoek luidt 'Allingham'. De Officier van Justitie bij de zaak heet Petra Hoekstra. 

Op 3 augustus 2017 heeft de betrokken parketsecretaris medegedeeld dat er een 'oriënterend feitelijk onderzoek' loopt. De zaak is, zo stelt zij, 'ingewikkeld' en 'er is contact met de Italiaanse autoriteiten'. Op 6 oktober 2017, bijna zes maanden na de aangifte, laat het OM weten dat de zaak 'nog volop in onderzoek' is. 'Het vergt de nodige tijd door het internationaal niveau van de informatieverzameling.' Op vrijdag 15 december 2017 heeft de stichting een 'aanvullende aangifte' gedaan op de eerdere aangifte van 21 april 2017. Op 12 maart 2018 maakt het OM bekend: 'Wij zijn nog niet zo ver dat we de onderzoeksresultaten naar buiten kunnen brengen.' 

Op 20 april 2018 is een jaar verstreken na de aangifte. In deze periode april 2017-april 2018 zijn naar schatting 2.500 migranten omgekomen in de Middellandse Zee, daarvan tussen januari en eind september 2018 zo'n 1.750 mensen. Ter vergelijking: Aan de Australische kust, zover bekend uit cijfers van Missing migrants Project, is in deze periode geen enkele migrant verdronken. Australië kent een streng migratiebeleid maar daarentegen geen massaverdrinkingen. Waarmee is aangetoond dat de politiek, zoals uitgevoerd door de Europese Commissie, wel degelijk aansprakelijk gesteld kan worden voor de ramp aan de grenzen van de Europese Unie. De opmerking dat de situatie tussen de Europese Unie en Australië niet vergelijkbaar is omdat het aantal zeemijlen tussen het vertrekpunt en de plek van aankomst (tussen Afrika en Europa is die veel kleiner dan tussen bijvoorbeeld Indonesië en Australië) verschilt, snijdt geen hout omdat de migranten op de Middellandse Zee vaak net buitengaats worden opgepikt door 'reddingsschepen', wat afstand irrelevant maakt. Nog een vergelijking. Aan de VS-Mexicaanse grens, tevens een locatie met veel drugscriminaliteit, zijn tot eind september 2018 zo'n 300 dode migranten over 2018 geregistreerd, ruwweg eenzesde in dezelfde periode aan de Europese zuidgrenzen. Wat nogmaals onderstreept dat er iets fundamenteels fout zit met de EU-aanpak. 

Op 23 juli 2018 maakt de officier van Justitie bekend dat het een 'juridisch complexe kwestie' betreft. En dat het wellicht tot september of oktober 2018 duurt voordat ze uitsluitsel kan geven.

Op 11 augustus 2018 heeft de stichting aan de Nationale Ombudsman gevraagd het Nederlands Openbaar Ministerie tot spoed te manen. De motivatie: deze verdrinkingen vormen de grootste humanitaire ramp aan de Europese EU-grens sinds de oorlog in voormalige Joegoslavië van de jaren negentig en nagenoeg iedere instantie kijkt de andere kant op. Op 7 september 2018 deelt de Ombudsman mee dat de 'klacht bij het Openbaar Ministerie [is] uitgezet'. Op 9 november 2018 (met een herhaling op 30 november 2018) deelt de Nationale Ombudsman mee, op verzoek van de stichting per e-mail d.d. 3 november 2018, dat bij het OM nogmaals wordt geïnformeerd naar de stand van zaken inzake aangifte/onderzoek. Op 14 november 2018 deelt het kantoor van de OvJ mee dat op verzoek van het ministerie van Justitie een bestuurlijke rapportage -naar aanleiding van een WOB- wordt opgesteld die binnen een maand zal worden verstrekt. Op 28 december 2018 is door de stichting per e-mail aan het Landelijk Parket in Zwolle gevraagd waar de rapportage blijft. Op 8 januari 2019 meldt de Nationale Ombudsman de stichting dat een herhaling van het verzoek om duidelijkheid naar het Landelijk Parket zal worden gestuurd. Op woensdag 16 januari 2019 maakt de OvJ bekent dat het bestuurlijk signaal een week eerder, op donderdag 10 januari 2019, naar de minister van Infrastructuur en Waterstaat is gegaan en de week van de 16e of de week erop in de Tweede Kamer wordt besproken. Op 18 januari 2019 zijn volgens cijfers van Missing Migrants Project ruim 80 migranten dat jaar op weg naar Europa verdronken. Vijf jaar eerder, in de eerste 18 dagen van 2014 en voor het aantreden van Frans Timmermans, is zover bekend geen enkel migrant omgekomen. 

 

Het Missing Migrants Project maakt bekend dat in 2018 zo'n 2.242 migranten zijn omgekomen bij het oversteken naar Europa via de zuidelijke route. Sinds het indienen van de aangifte door de stichting tegen Frans Timmermans en ngo's op 21 april 2017 zijn door de gevoerde politiek naar schatting 4.300 migranten in de Middellandse Zee bij hun reis omgekomen. Voor de Australische kust zijn door de regeringspolitiek zover bekend geen migranten verdronken.  

Zie opinie-artikel de Volkskrant Verdrinken migranten is schuld van Europese Unie van 26 juni 2017. 

Voor de goede orde: bewustwording van het vele lijden voor de nabestaanden en het dodelijk politiek fatalisme zijn belangrijke redenen voor de inzet van de stichting in deze zaak. Het eindoordeel of een organisatie dan wel een persoon schuldig is, laten we over aan de rechter.

Tot die tijd blijft uw hulp essentieel. Doneer via de site O-O of via crowdfundingpatform, met iDEAL, Kentaa !!