Krijgt de voortvluchtige oorlogsmisdadiger Klaas-Carel Faber (Haarlem 1922) alsnog zijn verdiende straf? Die vraag stelt de stichting Onderzoek Oorlogsmisdaden zich. Klaas- Carel Faber is een van de laatste drie nog levende Nederlandse veroordeelde en voortvluchtige oorlogsmisdadigers woonachtig in Duitsland. Tijdens de Tweede Wereldoorlog nam hij als SS/SD-er deel aan de mishandeling en de executies van gijzelaars en verzetsmensen in Groningen. Voor zijn daden is hij in juni 1947 door de Bijzondere Rechtspleging ter dood veroordeeld. De straf werd in 1948 omgezet tot levenslang. In 1952 wist hij te ontsnappen uit de Koepelgevangenis van Breda en sindsdien woont hij in Duitsland. Pogingen van Nederland om de inmiddels tot Duitser genaturaliseerde Faber uitgeleverd te krijgen, zijn gestrand. Lees hier zijn levensverhaal. De stichting Onderzoek Oorlogsmisdaden probeert of het mogelijk is middels nabestaanden van zijn slachtoffers de zaak opnieuw strafrechtelijk aan te pakken. En die mogelijkheid is er.

Het Openbaar Ministerie in Arnhem werkt e aan een 'nader feitenonderzoek' naar een 'dodelijk-geweldaanwending' op 11 juni 2009 in de Zuid-Afghaanse provincie Uruzgan. Twee Nederlandse gevechtshelikopters openden toen het vuur op twee auto's in het district Chenartu. Daarbij kwamen mogelijk acht burgers om het leven. Onder de slachtoffers bevonden zich vier leden van één familie. O-O stuurde 24 november 2009 een verzoek aan de Officier van Justitie J. Stikkelman belast met militaire zaken (Afghanistan) in Arnhem waarin om dit onderzoek werd gevraagd. Het OM had de geweldsaanwending eerder onderzocht en geoordeeld dat er 'conform de geldende regels is gehandeld'. Volgens de woordvoerder van het ministerie van Defensie waren de acht slachtoffers 'onomstotelijk' talibanstrijders'. Uit gesprekken met onder andere het hoofd van de VN-missie in Afghanistan UNAMA-hoofd dr. Sher Ahmed, ontstond een heel ander beeld. Volgens hem was er -gebaseerd op ooggetuigenverslagen- het volgende gebeurd:

Rond 11 juni worden twee auto's beschoten door Nederlandse helikopters in het district Chenartu 25 kilometer buiten Tarin Kowt. Een kleine passagiersbus, een Toyota  Townace, met aan boord twaalf mensen, inclusief de chauffeur is in de namiddag op weg was naar huis. Op het einde van de streek Mirabad krijgt de auto een lekke band. Daarop stappen de inzittenden uit. De chauffeur en twee mannen blijven achter om de band te verwisselen terwijl de rest doorloopt. Achterop komt een Landcruiser waarin een chauffeur zit met een zakenman. Zij pikken twee vrouwen en de twee kinderen op. Als de inmiddels herstelde auto de Landcruiser tot op een halve kilometer is genaderd, verschijnen er twee helikopters. Beide auto's worden beschoten, eerst de Landcruiser. Van de achtervolgende auto weten verschillende inzittenden te springen voordat die ook wordt geraakt. Van in de totaal veertien reizigers sterven er acht: 1 kind, 1 vrouw en zes mannen.  Vier raken gewond: een kind, een vrouw en twee mannen.

Bijkomend gegeven is dat de Townace onderweg in Mirabad een passagier heeft opgepikt. Daar is op zes kilometer buiten Tarin Kowt bij het dorp Sarchakhlay drie uur eerder gevochten tussen taliban en coalitietroepen. De helikopters zouden de verdachte man mogelijk gevolgd hebben. Dr. Sher Ahmed spreekt -nog steeds gebaseerd op ooggetuigenverslagen- van één mogelijke verdachte man en voor de rest burgers die vanuit Tarin Kowt in de auto's zaten. 

O-O vroeg aan de Officier van Justitie:  bent u op de hoogte van bovenstaande gegevens die ook door lokale artsen in vergelijkbare woorden zijn verteld? Zou aan de hand van deze gegevens er reden kunnen zijn voor een nieuw onderzoek? Kan er sprake zijn van 'conform de geldende regels' als er zoveel burgers bij zijn omgekomen en gewond zijn geraakt?

Op 15 september 2010 reageerde de Officier: 'Vastgesteld is dat de voertuigen en de daarbij aanwezigde personen tot de Taliban behoorden. De aanwezigheid van vrouwen en kinderen is op het vastgestelde beeldmateraal niet geconstateerd....Gelet op het ovenstaande blijf ik bij mijn eerder ingenomen standpunt dat er geen sprake is geweest van optreden binnen de geldende regelgeving en bevoegdheid door de betrokken vliegers.'

Voor O-O reden om zelf ook nader onderzoek te doen.

 

 

Op 20 april heeft de Hoge Raad de zaak Kouwenhoven terugverwezen naar het Hof. Zakenman Guus Kouwenhoven (geboren op 15 februari 1942 in Den Bosch) werd in juni 2006 in eerste aanleg veroordeeld tot 8 jaar celstraf voor illegale wapenhandel naar Liberia. 'Mr Gus' zoals zijn roepnaam was in West-Afrika luidt, zou leider Charles Taylor VN-sancties helpen omzeilen en de bloedige Tweede Liberiaanse burgeroorlog (1999-2003) voeden. Charles Taylor die momenteel voor oorlogsmisdaden terecht staat voor het Sierra Leone-tribunaal in Den Haag noemde Kouwenhoven zijn 'pepperbush', zijn peperboom, waar hij maar aan hoefde te schudden of het geld viel eruit.

Het gerechtshof van Den Haag vernietigde in maart 2008 het eerste vonnis en sprak Guus Kouwenhoven vrij op de beschuldigingen van wapensmokkel en oorlogsmisdaden. Het Openbaar Ministerie tekende cassatie aan omdat twee anonieme getuigen à charge niet mochten worden gehoord  waarop de Hoge Raad oordeelde dat de zaak opnieuw door het gerechtshof in Den Bosch moest worden behandeld.

O-O sprak vele ex-werknemers van Guus Kouwenhoven die bevestigden dat via de privé-haven van het kapbedrijf OTC in Buchanan, waarvan Kouwenhoven grootaandeelhouder was, wapens het land in werden gesmokkeld. Ook zouden militieleden die deelnamen aan slachtpartijen op de loonlijst staan van OTC.

O-O wil benadrukken dat Guus Kouwenhoven, hoewel hij wellicht niet de trekker zelf hoefde over te halen, als  financieel/economische kurk fungeerde waar de regering Taylor op dreef en zo een belangrijke schakel vormde in de oorlog waarbij in Liberia en buurland Sierra Leone tienduizenden slachtoffers vielen.

 

 

Dat aandacht voor oorlogsmisdadigers een enorm belangrijke aanzet voor arrestatie en berechting is, blijkt wel uit de zaak Frans van Anraat. Van 1989 tot 2003 zit deze leverancier van strijdgassen aan alleenheerser Saddam Hoessein onbekommerd in Irak. Officieel zijn de economische misdaden naar Nederlands recht verjaard. Door regelmatig aandacht te vragen voor zijn daden, wat uitmondt in kamervragen, besluit de Nederlandse minister in 2003 (Van Anraat is dan weer terug in Nederland) of er misschien gekeken kan worden naar "schendingen van internationaal recht". Een jaar later wordt Van Anraat gearresteerd en "medeplichtigheid aan genocide in Irak en medeplichtigheid tot oorlogsmisdrijven in Iran" ten laste gelegd. In mei 2007 is Van Anraat in hoger beroep tot 17 jaar gevangenisstraf veroordeeld. De Hoge Raad handhaafde op 30 juni 2009 de veroordeling maar verminderde de celstraf tot 16,5 jaar.